Najpiękniejsza i najpopularniejsza jaskinia w Górach Świętokrzyskich.
Jaskinia Raj nie jest największym obiektem przyrodniczym tego typu, ale jej bogactwo szaty naciekowej, która jest dobrze zachowana, przyciąga zarówno polskich turystów jak i obcokrajowców, chcących poznać polską przyrodę.
W roku 1963 Józef Kopeć i Feliks Wawrzeńczak przypadkowa odkryli wąska szczelinę prowadzącą do jaskini. Gdy przedostał się do niej kilkunastoletni chłopiec dokonał pierwszych zniszczeń szaty naciekowej. Wejście zostało zasypane, aby uniknąć wypadków. Kolejnego odkrycia dokonali uczniowie Technikum Geologicznego. Będąc pod wpływem jej uroku, nazwali ją jaskinią Raj. Po wielu perypetiach i odwiedzinach licznych naukowców, 10 maja 1972 nastąpiło otwarcie jaskini dla ruchu turystycznego. W tym samym roku zostaje powołany Naukowy Komitet Opiekuńczy Rezerwatu Przyrody „Jaskinia Raj”.
Długość trasy zwiedzania wynosi 180 metrów, podczas której zobaczymy:
Komorę Wstępną,
Komorę Złomisk,
Harfę,
Salę Kolumnową,
Salę Stalaktytową,
kolumnę naciekową zwaną "Pagodą"
Salę Wysoką ze stropem - 8 m ponad poziomem chodnika.
Jaskinia jest oświetlona, dlatego naszej uwadze nie umkną kolumny naciekowe, skamieniałości koralowców czy perły jaskiniowe.
Jaskinię można zwiedzać od 15 stycznia do 15 listopada, w godzinach 10.00 – 17.00. Czas pokonania wyznaczonej trasy to około 45 minut. Zwiedzanie ma miejsce wyłącznie pod opieką przewodnika. Na uwadze należy mieć temperaturę panującą w jaskini. Wynosi ona 8-10 stopni Celcjusza
