Początkowo miasto miało charakter osady rzemieślniczo-handlowej. Dopiero w XVIII w. nastąpił rozkwit miasta jako uzdrowiska, po tym jak oficjalnie zbadano znane już w na początku XV w. źródło wody mineralnej. Wówczas Duszniki stały się miejscem wyjątkowym na mapie Europy, do którego tłumnie przybywali zacni ówczesnego świata. Ale zacznijmy od początku.
Pierwsze wzmianki pisane o osadzie nad Bystrzycą Dusznicką pochodzą z 1324 r. Najprawdopodobniej w pierwszej połowie XIV w. otrzymała ona prawa miejskie. Rozwój swój miasto zawdzięczało m.in. położeniu na szlaku handlowym łączącym Śląsk z Czechami.
Na przełomie X i XI w. wzniesiono na wzgórzu Gomoła drewnianą warownię strzegącą strategicznej przełęczy Polskie Wrota. W wiekach późniejszych zbudowano w miejscu dawnej budowli zamek murowany złożony z zabudowań mieszkalnych i gospodarczych oraz wysokiej 30-metrowej wieży. Była to siedziba właścicieli dóbr feudalnych Homole - Panowiców. Ich stanowe dominium obejmowało dwa miasta: Duszniki i Lewin oraz 21 wsi. W okresie wojen religijnych zamek opanowali husyci i osadzili w nim swoją załogę. Opuszczony w 1560 r. zaczął popadać w ruinę. Z dawnej warowni do dnia dzisiejszego pozostał fragment muru obwodowego oraz część wieży ok. 10-metrowej wysokości. Duszniki pozostawały własnością prywatną aż do likwidacji dominium homolskiego w 1595 r.
W połowie XIV w. w Dusznikach rozwinęło się hutnictwo na bazie niewielkich pokładów rud żelaza, którą wytapiano w pobliskiej kuźnicy mieszczącej się na terenie dzisiejszego Podgórza. Złoża rud szybko się jednak wyczerpały i górnictwo upadło, by po przeszło czterech wiekach znów powrócić do Dusznik. W początkach XIX w. w Dolinie Strążyskiej powstały zabudowania dużej huty żelaza należącej do rodziny Mendelssohnów. W posiadłości swoich stryjów w 1823 r. przebywał Feliks Mendelssohn - Bartholdy. Młody kompozytor dał najprawdopodobniej wiele koncertów w rozwijającym się w tym czasie uzdrowisku. Na cześć kompozytora społeczeństwo dusznickie nazwało główną aleję prowadzącą do dawnej huty jego imieniem.
W końcu XVI w. nastąpił ożywiony rozwój miasta związany głównie z tkactwem, handlem i papiernictwem. Jeszcze przed 1562 r. istniał w Dusznikach młyn papierniczy. Zabudowania obecnej papierni pochodzą z 1605 r. i stanowią zespół przylegających do siebie obiektów: budynku głównego, suszarni, pawilonu wejściowego i niewielkiej przybudówki. W 1968 r. powstało tu Muzeum Papiernictwa gromadzące eksponaty dotyczące historii papiernictwa i rozwoju przemysłu papierniczego. W 1971 r. uruchomiono czerpalnię papieru, gdzie do tej pory odbywa się produkcja papieru metodami rękodzielniczymi.
Wojna 30-letnia przyniosła zniszczenia i zahamowanie rozwoju miasta przez ciągłe przemarsze wojsk szwedzkich i cesarskich oraz kontrybucje. Ponowny rozwój miasta nastąpił dopiero w drugiej połowie XVII i w XVIII w. Duszniki stały się znaczącym ośrodkiem tkactwa i handlu suknem, ośrodkiem produkcji papieru i uzdrowiskiem. Chociaż pierwsze wzmianki o wodach leczniczych pochodzą z początku XV w., to dopiero w 1769 r. przeprowadzono pierwsze badania źródeł mineralnych. Od tego momentu szybko potoczył się rozwój uzdrowiska. Powstały pawilony, zajazdy, pierwsze urządzenia kąpielowe, dom towarzyski. Z roku na rok wzrastała frekwencja tak, że na początku XIX w. Duszniki znane były niemal w całej Europie. Wybudowanie malowniczej drogi z Dusznik do Polanicy przez Piekielną Dolinę i poprowadzenie w latach 1890-1905 linii kolejowej do Kudowy spotęgowało napływ kuracjuszy i turystów do miejscowości uzdrowiskowych w tej części Ziemi Kłodzkiej.
W Dusznikach przebywało wielu wybitnych Polaków, którzy pozostawili po sobie interesujące opisy i widoki dawnego uzdrowiska. Znakomitym gościem był król Jan Kazimierz, który podążając po abdykacji do Francji, zatrzymał się 17.08.1669 r. w zajeździe "Pod Czarnym Niedźwiedziem". W 1818 r. przebywał na kuracji Józef Elsner za którego namową w dniu 3.08.1826 r. przyjechał do Zdroju jego wybitny uczeń Fryderyk Chopin z matką i siostrami. Pobyt i kuracje kompozytora ukoronowały dwa koncerty na cele dobroczynne. Duszniki rozsławili również: pisarz Fryderyk Skarbek, poeta i kaznodzieja Karol Bołoz Antonowicz, poeci Roman Zmorski, Zygmunt Bogusz Stęczyński, Zygmunt Krasiński i Karl von Holtei.
Po 1945 r. Duszniki stały się jednym z najpopularniejszych uzdrowisk i wczasowisk w Polsce. Już w 1946 r. zorganizowano tutaj I Międzynarodowy Festiwal Chopinowski, dawne pensjonaty i hotele zamieniono na szpitale uzdrowiskowe, sanatoria i domy wczasowe. Zlikwidowano stare ujęcia wód mineralnych i wybudowano nowe wraz z Pijalnią Wód Mineralnych. Zaplecze części uzdrowiskowej stanowią obecnie: Zakład Przyrodoleczniczy świadczący pełną gamę usług leczniczych, dwa szpitale uzdrowiskowe, liczne sanatoria, ośrodki wypoczynkowe, hotele, pensjonaty, restauracje, kawiarnie i bary.
Materiały źródłowe: Urzędu Miasta Duszniki Zdrój, www.duszniki.pl
| Czy ten artykuł okazał się przydatny? | | |
| Atrakcje w Dusznikach-Zdrój: | » » » » » » » » » »
|
Zobacz również: | » | | » |
|
| Noclegi w okolicy | » » » » » » »
|
|
|
|
|