Poznań - Trasa 9: U stóp Cytadeli (atrakcje turystyczne w spanie.pl)

Jest to gotycka budowla, obok której postawiono dzwonnicę pochodzącą z początku XVII w. Nad nawami widać sklepienie gotyckie. Ściany i sklepienia pokryte są secesyjnymi polichromiami Antoniego Procajłowicza, wykonanymi na początku XX w. W okresie świąt Bożego Narodzenia wielką atrakcją jest ruchoma szopka z korowodem postaci historycznych: władców, bohaterów narodowych, uczonych i artystów. W 1923 r. pod kościołem powstała Krypta Zasłużonych Wielkopolan. Znajdują się tu groby m.in. Józefa Wybickiego, Feliksa Nowowiejskiego, urna z sercem generała J. H. Dąbrowskiego. W podziemiach spoczywają również dawni proboszczowie kościoła.

Naprzeciw kościoła św. Wojciecha stoi kościół św. Józefa. Utrzymany w charakterystycznych dla wielkopolskiego baroku formach, został wzniesiony w 2 połowie XVII w. Jest to dzieło architekta Krzysztofa Bonadury Starszego. Wnętrze jest bardzo ascetyczne. Został tu pochowany zbarażczyk Mikołaj Jan Skrzetuski, pierwowzór bohatera "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza. Do kościoła przylega klasztor karmelitów bosych.
Obok kościoła rozciąga się najstarsza w Poznaniu nekropolia Cmentarz Zasłużonych . Założono go na początku XIX w. jako cmentarz parafii farnej. Są tu pochowani m.in. weterani wojen napoleońskich i powstań narodowych, zasłużeni dla nauki i kultury, trzej prezydenci Poznania.

Schodząc ze wzgórza ul. Księcia Józefa, skręcamy w prawo, w al. Niepodległości i dochodzimy do Cytadeli . Położone na północ od Starego Miasta Wzgórze Winiarskie w XIX w. zamieniono w twierdzę. W trakcie kilkutygodniowych ciężkich walk w 1945 r. fortyfikacje zostały zniszczone, a na tym terenie utworzono rozległy park. Południowo - wschodni stok wzgórza zajmują cmentarze żołnierzy poległych podczas I i II wojny światowej. W pozostałościach twierdzy mieści się dzisiaj Muzeum Uzbrojenia, Muzeum Armii Poznań oraz Muzeum Martyrologii Wielkopolan w forcie VII. Obecnie Cytadela to rozległy park o powierzchni około 100 ha, popularne miejsce spacerów i aktywnego wypoczynku. W 2002 r. na terenie Cytadeli umieszczono rzeźby Magdaleny Abakanowicz (3), światowej sławy polskiej rzeźbiarki. Ekspozycja stała Muzeum Uzbrojenia jest poświęcona walce mieszkańców Wielkopolski z naporem germańskim w czasie zaboru pruskiego, walce związanej z wyzwoleniem miasta przez Armię Radziecką oraz bój o Cytadelę w 1945 r. Znajdują się tu zbiory militariów bogata kolekcja broni i sprzętu wojskowego. W Muzeum Armii Poznań prezentowane są militaria, fotografie, dokumenty dotyczące armii. Ekspozycje stałe to: Dzieje Armii Poznań dzieje wojska i wojskowości na terenie Wielkopolski w latach 1918-1939; Wielkopolska walcząca 1939-1945 ekspozycja obrazuje kształtowanie się i działalność polskich organizacji konspiracyjnych w okupowanej Wielkopolsce, w okresie II wojny światowej; Eksponaty pobojowiskowe znad Bzury ze zbiorów Juliusza Molskiego.

Tekst: Marta Stawińska,
Mapa: ZGiKM GEOPOZ