Przed II wojną światową Warszawa była drugim w Europie, a czwartym na świecie skupiskiem (po Nowym Jorku, Moskwie i Chicago) ludności żydowskiej. W Warszawie mieszkało około 350 000 Żydów, co stanowiło około 29 procent ogółu mieszkańców. 15 listopada 1940 r. Niemcy utworzyli getto. Na obszarze 307 ha uwięziono około 450 000 Żydów z Warszawy i okolic. Teren getta był otoczony ponad 3-metrowym murem. Gęstość zaludnienia wynosiła 146 tys. na km2. Przeciętnie w jednym pomieszczeniu mieszkało 8-10 osób. Panował głód. W ciągu niespełna trzech lat, z wycieńczenia, głodu i chorób, zmarło ponad 100 tys. osób. 22 lipca 1942 r. rozpoczęła się likwidacja getta. Z Umschlagplatz do 15 września 1942 wywieziono w bydlęcych wagonach ponad 300 000 osób do miejsca zagłady w Treblince. Pozostali (około 60 000) skupieni w części „Wielkiego Getta” pracowali w niemieckich zakładach produkcyjnych, zwanych „szopami”. 19 kwietnia 1943 r. Niemcy postanowili ostatecznie zlikwidować getto. W odpowiedzi Żydowska Organizacja Bojowa i Żydowski Związek Wojskowy stawiły zbrojny opór. Mimo wielkiej przewagi oddziałów niemieckich powstańcy bronili się do połowy maja 1943 r. Ci, którzy przeżyli powstanie zostali wywiezieni do obozów pracy na Lubelszczyźnie i zostali rozstrzelani w listopadzie 1943 r. Wszystkie budynki „Dużego Getta” zostały podpalone i zburzone. Na tak zwanej „stronie aryjskiej” ukrywało się i doczekało wyzwolenia około 20 000 Żydów.
1. Dom Sierot ul. Jaktorowska 6 (dawniej Krochmalna 92) Budynek Towarzystwa „Pomoc dla Sierot”, dzieło Henryka Stifelmana, został wzniesiony w latach 1911-1913. Od początku Domem Sierot kierował Janusz Korczak (właściwie Henryk Goldszmit) – lekarz, pisarz, niezwykły pedagog. Po utworzeniu getta Dom Sierot został przeniesiony na ul. Chłodną 33, a po zmniejszeniu obszaru getta na ul. Śliską 9 (w miejscu, gdzie stoi obecnie Pałac Kultury i Nauki). 6 sierpnia 1942 r. wszystkie sieroty wraz wychowawcami zostały wypędzone na Umschlagplatz i stamtąd wywiezione do obozu zagłady w Treblince. Na dziedzińcu Domu Sierot wzniesiono pomnik Janusza Korczaka. Obecnie można zwiedzać istniejącą wewnątrz izbę pamięci.
2. Cmentarz Żydowski ul. Okopowa 49/51 tel. 0 22 838 26 22 http://www.kirkuty.xip.pl Otwarty: pon.-czw. 10.00-17.00, pt. 9.00-13.00, niedz. 9.00-16.00, w soboty i dni świąt żydowskich nieczynny Wstęp: 4 PLN, zorganizowane grupy młodzieży szkolnej - wstęp bezpłatny Założony w 1806 r. Jeden z nielicznych czynnych obecnie w Polsce cmentarzy żydowskich. Zachowało się na nim ok. 150 000 nagrobków. Miejsce spoczynku osób zasłużonych dla kultury żydowskiej i polskiej (np. L. Zamenhof – twórca esperanto, H. Wohl – skarbnik Rządu Powstania 1863 r., Chaim Zelig Słonimski – uczony, H. Wawelberg – założyciel pierwszej Szkoły Technicznej w Warszawie, I.L. Perec – pisarz żydowski, E.R. Kamińska – aktorka).
3. Umschlagplatz ul. Stawki 10 Miejsce skąd od 22 lipca 1942 r. odchodziły transporty Żydów z getta warszawskiego do obozu zagłady w Treblince. Pomnik wzniesiony w 1988 r. jest dziełem Hanny Szmalenberg i Władysława Klamerusa. Napis na pomniku głosi „Tą drogą cierpienia i śmierci w latach 1940-1943 z utworzonego w Warszawie getta przeszło do hitlerowskich obozów zagłady ponad 300 000 Żydów”. Na ścianie zostało wykutych 48 imion od Abla do Żanny jako symbol pamięci Warszawskich Żydów. Na bocznej ścianie znajduje się werset z Księgi Hioba „Ziemio, nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał” w języku polskim, hebrajskim i jidysz.
4. Trakt Pamięci Męczeństwa Walki Żydów 1940-1943 Trakt wiedzie od Umschlagplatzu do pomnika Bohaterów Getta. Tworzą go czarne kamienne bloki z nazwiskami osób aktywnie działających w warszawskim getcie.
5. Bunkier przy ul. Miłej 18 (ul. Dubois, róg Miłej) Kopiec z głazem ku czci Mordechaja Anielewicza komendanta Żydowskiej Organizacji Bojowej i sztabu ŻOB, poległych śmiercią samobójczą w dniu 8 maja 1943 r. po otoczeniu ich przez oddziały niemieckie. 6. Pomnik Bohaterów Getta ul. Zamenhofa Dzieło rzeźbiarza Natana Rapaporta. Oprawa architektoniczna - Leon Marek Suzin. Odsłonięty 19 kwietnia 1948 r. wśród ruin getta w 5. rocznicę wybuchu powstania w Getcie Warszawskim ze składek organizacji żydowskich. Na ścianie zachodniej rzeźba „Walka” ukazująca powstańców walczącego getta; na wschodniej rzeźba „Pochód na zagładę”. Pomnik obłożony jest labradorytem, sprowadzonym ze Szwecji, który miał być przeznaczony przez Niemców na pomnik zwycięstwa Trzeciej Rzeszy. W pobliżu pomnika nieduża kamienna tablica z napisem w języku hebrajskim, polskim i angielskim: „Żegota 1942-1945” - organizacja utworzona przez Polskie Państwo Podziemne dla ratowania Żydów w czasie Holocaustu. Wśród jej podobnych, działających w okupowanej Europie, była jedyną finansowaną przez swój rząd, Rząd Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźstwie. W niedalekiej odległości znajduje się pomnik z 1946 r. Na płycie z czerwonego piaskowca wyryto napis w języku polskim, hebrajskim i jidisz „Tym którzy polegli w bezprzykładnej bohaterskiej walce o godność i wolność narodu żydowskiego, o wolną Polskę, o wyzwolenie ludzkości. Żydzi Polscy”.
7. Żydowski Instytut Historyczny ul. Tłomackie 3/5 tel. 0 22 827 92 21 Powstał w latach 1946-1947. Mieści się w odbudowanym przedwojennym gmachu Biblioteki Judaistycznej i Instytutu Nauk Judaistycznych. Posiada bogate zbiory archiwalne, w tym konspiracyjne Archiwum Getta Warszawskiego zwane - od nazwiska twórcy – Archiwum Ringelbluma, bibliotekę, muzeum. W zachowanych wnętrzach mieszczą się dwie stałe ekspozycje: Wystawa Sztuki Żydowskiej, obejmująca obiekty sztuki religijnej i świeckiej i Wystawa Getta Warszawskiego ze stałą projekcją 37-minutowego filmu w języku polskim, hebrajskim, angielskim i niemieckim. Naprzeciwko Instytutu w tzw. Błękitnym Wieżowcu odbywają się wystawy czasowe.
8. Teatr Żydowski im. Ester Rachel i Idy Kamińskich pl. Grzybowski 12/16 Mieści się w budynku wzniesionym w 1969 r. wg proj. B. Pniewskiego i K. Jotkiewicza. W teatrze wystawiane są sztuki w języku jidisz (tłumaczenie na język polski poprzez słuchawki). W gmachu tym mają również siedzibę władze TSKŻ (Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce) tel. 0 22 620 05 54, redakcja dwujęzycznego „Słowa Żydowskiego” tel. 0 22 620 05 49, Fundacja Szalom tel. 0 22 620 30 36
9. Synagoga Zelmana i Rywki Nożyków ul. Twarda 6 tel. 0 22 620 43 24 Jedyna zachowana synagoga, wzniesiona w latach 1898-1902 i w roku 1903 testamentem przekazana Warszawskiej Gminie Starozakonnych. Przed wojną na terenie Warszawy Żydzi modlili się w ponad 400 domach modlitwy. W czasie okupacji synagoga była na terenie tzw. „Małego Getta”. Niemcy używali jej jako stajni. Po gruntownym remoncie w latach 1977-1983 dobudowano od strony wschodniej budynek mieszczący biura Związku Religijnego Wyznania Mojżeszowego w RP i Gminy Warszawskiej. Zwiedzanie synagogi jest możliwe codziennie oprócz sobót poza czasem modlitw. 10. Fragment muru getta Wejście przez budynki frontowe na wewnętrzne podwórka Między posesjami na ul. Siennej 55 i Złotej 62 zachowały się fragmenty muru, który między 15 listopada 1940 r. a 20 listopada 1941 r. był granicą getta. Mur wznosił się na wysokość 3 m i zakończony był dodatkowo drutem kolczastym. Od końca 1941 r. mur biegł środkiem ulicy Siennej. Inny fragment muru zachował się na ul. Waliców.
